Copia del registro de San Bartolome, Amezketa, con el nombre del caserio y niños que fueron sujetos a la ceremonia de Confirmacion, alrededor de 1770. No puedo descifrar el nombre de este caserio; “Bedaio Licearmea”? Yo soy aficionado a la genealogia y tengo una gran cantidad de registros de los Zubillaga de Bedaio/Amezketa desde que comenzaron los registros sacramentales en 1540. Lamento mi debilidad para entender Euskera pero nuestra estancia en Argentina se llamaba Gure Kabia. Gracias por cualquier ayuda.
Carlos A Zubillaga

Bedaio Licearmea hori zer ote da? Bedaio barrenea agian?…Argituko al degu?

Bedaio Kontu Kontari, proiektu honen helburuak bi dira, batetik Bedaioko ahozko ondarea eta herri hizkerak bildu eta hedatzea; eta bestetik adiñekoen euskara eta bizipenak jaso eta herritarren artean zabaltzea. Beraz, badakizue, Bedaioko garai bateko kontuak jakin eta kontatzeko gogoa duen norbait ezagutu ezkero azaldu!

Umorez beteriko saioa izan zen, ondo pasa genuen gerturatu giñen guztiok, 2 ordu pasatako saioa izan bazen ere.

Aimar, Herri txiki honetan bataiatu zen harrijasotzaile bezela, lau urtekin egin zuen bere lehenengo exibibizioa, Barriolak, ez zen inoiz heldu Bedaiora baño harritute geratu zen. Iñakek lehendik ere ezaugtzen zuen bedaio eta Goikok Donostia eta Bedaioren artean aukeratu behar eta Bedaio aukeratu zuen…

Zuzenean segitzeko aukera izan ez zenuteneontzat bideotxo hau, Artubi telebistan gehiago izango dituzue, pixkanaka gehitzen jaongo naiz:

Hona hemen Maria eta Martiñek nola bizitzen zuten “Harri Jai Eune”.

EGITARAUA 2009/05/28
Meza ondoren, hamaiketakoa plazan. Eguraldi txarra eginez gero, Artubi elkartean.
14:00ak aldera. Bazkaria Artubi elkartean. Bertsolariek lagunduta.
21:00. Afaria Artubi elkartean.
Egun osoan zehar. Trikitilarien saioa noiznahi.

Bedaion Ingurutxoa bakarrik dantzatzen dela pentsatzen dezute?, ba ez, to hemen Nekane eta Jon dotore asko Arratiako Jota dantzatzen!

Proiektu honen helburuak bi dira, batetik Bedaioko ahozko ondarea eta herri hizkerak bildu eta hedatzea; eta bestetik adiñekoen euskara eta bizipenak jaso eta herritarren artean zabaltzea.
Ta helburu hoiek bete asmoz hasi nintzen iazko (2008) urrian elkarrizketak egiten. Momentuz, bi dira elkarrizketatuak, Maria Zubillaga eta Martin Balerdi.
Ikusiko degu proiektu honek aurre egiten duen, edo zertan gelditzen den, baño jakin ezazu proiektu irekie dala, ta zuk ere grabazioren bat badezu edota egiteko prest bazaude, hemen tokia dezula (proiektu honentzat eta datozenentzat sortutako wiki bat da). Beraz badakizue, animatu ezkero utzi mezutxo bat eta elkarren berri izango degu.

EGITARAUE

*10:00 Ausa-Gaztelura abiatu.
*11:30 Tontorrean bildu.
*11:30-12:00 Bandera zutitu gazteluan.
Txistuz Nafarroako Gorteen ereserkia jo.
Komunikatua irakurri.
Bertso para bat abestu.

*13:30 Larraitzen bildu berriro, bertako tabernetan zerbait hartu.

*14:30 Lagunarteko bazkaria. Bazkaltzen geratu nahi duenak deitu maiatzaren 15a baino lehen telefono honetara: 607 111 202

Argazkiak: Eduardo Arrayet -

Gertu dago armada gaztelar eta aragoarrek Nafarroako Erreinua konkistatu zuteneko bostehungarren urtemuga. Espainia zabalkunde garaia bizitzen ari zen lurraldeari zegokiola.
Nafarroa herri askea zen, erregea, gorteak, kontseilua eta armada zituen, baita Europan enbaxadoreak ere. Gainera bere gortea garaiko kulturaren gune garrantzitsua izan zen. Herri txikia, baina Pirinioetako bi aldeetan estrategikoki kokatua bera, Espainia eta Frantzia bizilagunek berau desio zuten (orduko Gaztela eta Aragoa). Bizilagun hauek agramondar eta beaumondarren arteko borrokak sustatu zituzten eta ondorioz, herriak lur joarazi zituzten.
Hain justu nafar erregeek gerra zibil horiei bukaera eman zietenean, Fernando Katolikoak, 1476an jada nafar Erreinuarekiko bere eskubide-asmo sendoa erakutsia baitzen, inbasioa agindu zuen.
Espainiar armada, Albako Dukearen agintepean, su eta gar sartu zen eta Luis Correak idatzitako konkistaren gaineko historian Villalva Koronelaren hitzetan jarria da armada inbaditzaileak erabili zuen basakeria: “herriak erre ziren, ehunka nafarrek alde egin zuen, emakumeak bortxatu zituzten, ondasunak konfiskatu zituzten, erbesteratzeak izan ziren, exekuzioak, …”.
Gazteluak suntsitu ziren, nafarrentzat bakarrik izan zitezkeen karguetan espainolak sartu ziren. Herriek okupazio-armadaren gastuak ordaintzen zituzten “gerra gastuak” bailiran. Okupazio militarrak 100 urte iraun zuen, eta gaur arte luzatu da.
Hala ere, mende luze hartan gaztelarren kontrako konspirazioak ere izan ziren eta hauei erregeordeek “euren lurraren aurkako erreboltariak” deitzen zieten; erregeorde hauek espainiar Gorteari txostenak bidaltzen zizkioten “nafarren frantses egiteko nahiaz” eta “hala egiten ez badira armadak galarazten duelako da”. Felipe II.ak berak gotorlekuak eraikitzeko agindua eman zuen (Iruñeko harresi eta gotorlekua) “nafarrak eusteko” eta erresistentzia izan zela eta, Biltzaileak herriz herri ibili ziren “jende alferra, iheslaria eta estaltzailea”.
Honela, konkista eta ondorengo garaia gogorra izan zen, kezka handikoa, eta ez baketsua. Honek kontraesanean jartzen du “berdinen arteko hitzarmena” izan zela dioen bertsioa, “bat egite zoriontsua” asmo txarreko interpretazio historikoa da, azken batean, egungo Nafarroaren egoera legezkotzat eman nahi baitu.
Okupazioari erresistentzia etengabekoa izan zen; egitandi gogoangarriak izan zirelarik, Amaiur defendatu zutenena kasu. Honez gain, geroztik eta egun arte herri honen estatusaren hondaketa-prozesuak aitzina segitu du, probintzia bihurtzeraino eta egun, Autonomia Erkidego, ia-ia Nafarroa izena desagerraraziz.
Gaur, Nafarroa Espainiara libreki bildu zela dioen faltsukeriaren aitzinean, 2012an Espainia Nafarroa konkistatzen hasi zela 500 urte beteko direla gogora ekarri nahi dugu, data hura giltzarri izan zen gure estatua indarrez hondarazteko. Bitartean, XXI. mendeko Europan herri berriek independentzia lortzen dute, batzuek lehenbiziko aldiz beren historian, guk hala, gure mendeetako ibilaldia erakutsi nahi dugu eta kendu ziguten hura berreskuratzeko eskubidea dugula garbi adierazi; burujabetza galdu izana gure herriarentzat galbidea izan da.
Gauzak honela, 1512ko konkista XVI. mendean oraino askeak ziren nafar lurraldeen inbasio bortitzaren emaitza izan zela, eta, ondorioz, gure herria espainiar eta frantses kolonia dela ezagutzea beharrezko deritzogu.
Historiak independente izan ginela erakusten digu, eta izateari utzi geniola, ez gure arbasoen nahiaz, baizik eta espainiar eta frantses nahikeria dela eta. Eta, hain zuzen ere, gure interes nagusia ez baita iraganean, orainean eta geroan baino, memoria historikoa berreskuratu nahi dugu askatasunerantz pausoa emateko eta gure eskubideak defendatzeko.
Ziur gara nafar gehienek ez dutela orain bost mende gertatua ezagutzen. Ezagutuko balute, egungo errealitatearekiko beste jokaera bat biziko genuke.
1512 hartatik ia bostehun urte joan dira, baina Nafarroa bizirik da, Obanosko Infantzoien aldarria gaurkoa ere bada, indarrean da:

PRO LIBERTATE PATRIA, GENS LIBERA STATE

1512-2012 Nafarroa bizirik!

* Manifiestu hau sinatzen degu:
Pablo Antoñana (escritor)
Nestor Basterretxea (escultor)
Tasio Agerre (Nabarralde)
Jean Louis Davant (escritor)
Iñaki Perurena (artista y deportista)
Txaro Arteaga (Emakunde)
Pedro Esarte (escritor, historiador)
César Krutxaga (Osasuna)
Patricia Amigot (kazetaria)
Estitxu Fernández (kazetaria)
Floren Aoiz (escritor)
José Luis García Falces
Gabirel Ezkurdia
Iñaki Sagredo (historiador)
Joxe Erramun Bustillo Kastrexana (periodista)
Josu Mirena Ezkurdia Goienetxe
BASQUE POWER (Gernika)
Tasio (dibujante)
Mikel Sorauren (escritor, historiador)
Fredi Paia (bertsolaria)
José Mari Esparza (Txalaparta)
Koldo Martínez Garate (Nabarralde)
Angel Rekalde (Nabarralde)
Zelai Nikolas (Euskaria)
Iñaki Zabaleta Urkiola (UPV, irakaslea)
Joseba Felix Tobar-Arbulu (UPV, irakaslea)
José Mari Lorenzo Espinosa (UPV, irakaslea)
Dionisio Amundarain
Josu X. Udaondo B.
Federico de los Ríos Marín
Urtzi Sertutxa (Mamarigako Kultur Etxea, albokaria)
NABARRAKO HERRITARREN EKHIMENA
Iñigo Saldise Alda
Txarli Gesteira
………

Papio lau, lau, lau,
xaguxarrak jango hau
zuastiko alkate
Maria, maria pelote
ez dirudi, ba dirudi
kopeta ipurtzuri… bale!

Nee ondoan daona joa dao!

Kantu hau erabiltzen zuten herriko neskamutilak mende hasieran gordeketetan ibiltzen zirenean, zergatik ez gure seme alabak?, ez galdu aukera erakutsi zuen umeei eta jolastu…

Horrelakorik gehiago jakin ezkero, utzi erantzun bat eta jarriko gera kontaktuan.

Eskerrik asko bioi!

Beraiek esaten duten bezela, polittena bertan zuzenean ikustea da, datorren urtean akaso?

I. TITULUA.- TOLOSAKO UDALAREKIKO HARREMAN
POLITIKORAKO ARAUBIDEA ETA BERMEAK
Lehenengo kapitulua.- Elkartasun askeko estatusa
12. artikulua.- Elkartasun askeko araubidea
Bedaio auzoko herritarrek, beren borondatearen arabera , Tolosako Udalarekiko harreman politikorako araubide berezi baten bidez, elkartasun askean oinarrituta, elkarrenganako errespetutik
eta elkarren onarpenetik abiatuta, Estatutu Politiko honetan ezarritakoaren arabera, eta
esandako ondorioetarako estatutu hori izango da oinarrizko arau instituzionala.
Elkartasun Askeko Araubide hau onartzeak ez dakar Bedaioren eskubide
historikoei uko egiten zaienik, eta une oro eguneratu egin ahal izango dira herriaren
borondate demokratikoaren arabera.
13. artikulua.- Erabakitzeko eskubidea demokraziaz erabiltzea
1. Bedaiotarrek askatasunez erabakitzeko eskubidea demokraziaz
erabiltzeko ondorioetarako, hortik dator-eta Estatutu honen zilegitasun demokratikoa,
Bedaioko instituzioak erreferendum bidez bedaiotarrei kontsulta
demokratikoa egitea arautu eta kudeatzeko ahala daukate.
2. Bedaioko instituzioak beraien lege bidez
arautuko dute bere lurralde-eremuan erreferendum bidez kontsultarako eskubidea
erabiltzea, eta horretarako, moldeak, kasu bakoitzean jarraitu beharreko prozedura,
emaitzen baliotasunerako baldintzak eta emaitza horiek ordenamendu juridikoan sartzea
ezarriko dute.
3. Bedaiotarrek berariaz jarritako kontsultaren aurrean beren erabaki askea
demokraziaz erabilita, beren borondate argi eta zalantzarik gabea adierazten dutenean
estatutu honetan araututako Tolosako Udalarekiko harreman politikoaren eredua eta
araubidea osorik edo funtsean aldatzeko, baita Euskal Herriko eta nazioarteko eremuko
harremanak aldatzeko ere, euskal instituzioek konpromisoa hartuta
izango dute Bedaioko gizartearen borondate demokratikoa adostasunez gauzatzeko aukera
emango duten baldintza politiko berriak ezartzearen alde negoziazio-prozesu bat
bermatzeko.
Bigarren kapitulua.- Autogobernuaren bermeak
14. artikulua.- Tolosarekiko harreman politikorako printzipioak
Estatutu honetan Bedaio eta Tolosako Udalaren arteko
harremanetarako jasotako araubidea instituzioen arteko elkarrekiko leialtasun printzipioan,
lankidetza-printzipioan eta aginteen arteko oreka-printzipioan oinarritzen
den berme juridikoen araubide bat ezartzeari lotzen zaio.
Harremanen araubide honen itun politiko izaeraren eraginez, estatutu honetan
ezarritako lankidetzako eta gatazkei aurrea hartzeko tresna guztiak agortu beharko ditu
Estatuak. Ondorioz, ez da Tolosako Udalak aldebakarretik aplikatzekoa izango Konstituzioko
155. artikuluan aurreikusitakoa, eta ezin izango da, era berean, aldebakarretik agindu
Bedaiorentzat nahitaez bete beharreko hertsatzeko neurririk ere.
15. artikulua.- Bedaio-Tolosa Bitariko Batzordea
1. Orokorrean, Tolosak eta Bedaiok aldez aurreko kontsultabidea
erabiltzea bermatuko dute, baita lankidetza-gutunak ere, instituzioek elkarri bata
bestearen jarduerak harmonizatzeko eta gerta litezkeen gatazka-egoerei aurrea hartzeko
beharrezko informazioa eta lankidetza eskatzeko askatasunez zuzendu diezazkieketen
errekerimenduak dira-eta.
2. Bedaio-Tolosa Bitariko Batzordea sortzen da, Tolosako Udalak eta
Bedaioko herritarrek izendatutako ordezkari-kopuru berdinaz osatuta. Orokorrean
gobernuen arteko lankidetzarako instituzio-harremanez jardungo du, eta prozedura
berezi hauen aplikazioa harmonizatu beharko du:
a) Oinarrizko eskubide eta betebeharren garapenari eragiten dioten legeproiektuak
ezagutu eta horien gaineko txostenak egitea.
b) Gorte Nagusietan edo Eusko Legebiltzarrean araugintzako lankidetzarako
errekerimenduak kudeatzea, legeak, arau-xedapenak edo lege-indarreko egintzak
izapidetzean Tolosaren eta Bedaioren arteko harremanen eta eskumenbanaketaren
araubidea urra daitekeela nabaritzen bada.
3. Bitariko Batzorde horri dagozkio, halaber, kanpo-harremanen arloko
jardueren koordinazioa eta jarraipena.
4. Bedaio-Tolosa Bitariko Batzordeak, bere eginkizunak betetzerakoan,
estatutu honetan aurreikusitako politika eta gai zehatzetarako beste koordinazioerakunde
berezi batzuen aurka jarri gabe jardungo du.
…
Textu osoa hemen.

*PDF-a jeixteko klikatu irudi gainean (Armiarmaren hemerotekatik aterata)

El Día — 1934-07-13

— Izenburua: Bedayo’ko berriketatzaz
Egilea: Eusko langile bat

Hona hemen Nabarraldek, Noain 2007ren harira prestaturiko spot-a. Bideo hau Nafarroko historiaren sarrera gisa izango da, aurrerago Villabona-Amasan iaz izandako Nafar Erresumako Historiari buruzko kurtsoaren audioak eskegiko ditut. Bitartean on egin.

Jon Andoni Sarasola txistulariari elkarrizketa Bedayo’tik.
Jon Andoni Sarasola, Larogei Urteko Txistularia. Bere Txistuak 32 urte ditu, Ta Danbolinak 47 Egiñak. “Bere Txistu Ta Tanboliñagatik Millaka Pezeta Eskeiñi Dizkidate”
Gipuzkoa probintzian ainbat erri txiki badira ta oietako bat degu noski Bedayo. Bedayo, Txindoki ta Balerdi mendien artean dagon erritxoa da. Bedayo erria, ez dago lurrez oso alkartua, oso sakabanatua baizik.
Baserri bat emen, bestea zelai artan, urrengoa gaintxo artan, boste batzuk elizaren inguruan bildurik; danetara 48 bizilapun edo abitante izango ditu. Erri ortan txistulari bat ba da. Laister larogei urte beteko dituana. Ta bere baserrira iritxi naiz berarekin alkar izketa bat egiteko. Oraindik, gizona oso sasoiko dago. Iritxi nintzanean ere, arbitara joana zan. Baño berealaxe gureganatu zan. Ta asi gera alkar izketan.
Bere izena ta abizena, Sarasola’tar Jon Andoni da. Zumizketa baserrian ikusi zuan lenengoz argia pizten eta eguzkia Balerdi atzetik sortzen. Datorren urteko epaillaren 31′an beteko ditu larogei urte.

-Noiz asi ziñan txistua ikasten, Jon Andoni?
-Txikitan aoko soñua ikasi nuan. Beti izan det musikarako gogoa. Ogeitabost urtekin ikasi nuan, txistua jotzen.
-Nor izan zan zure maixua?
-Nere maixua! Bi jaitan joan nintzan Arribe’ko txistulariarengana. Ta al nitun piezak danak, buruz artu nizkion ta gero batian eta bostian entzuten nituanak berealaxe ikasten nituan. Etxera etortzen nintzanean ere saiatzen nintzan, pieza alek gogoratzen; soroan lanean nebillela ere, beti pieza aiek gogoratzen aritzen nintzan.
-Arribe’ko txistulari arek, ze izen zuan?
-Alponso Zuanbeltz.
-Benbat errietan ibilli zera zure txistuarekin?
-Ez ditut danak gogoan baño, emendik Naparrura bitartean dauden erri danetan, ni nintzan txistulari.
-Zenbat pagatzen ziruten jai bakoitzeko?
-Lau peseta. Gero bazkaldu ondoren, etxetik-etxe ibiltzen nintzan, beste sei edo amar peseta biltzen nituan, ta pozik etxera.
-Ta zure gurasoak uzten al zizuten, aste egunean da nunbaitera joaten txistuarekin?
-Aldi batzutan, amabost egun ere segiduan egiten nituan, txistuarekin kanpuan. Ta etxeratzen nintzanean, aitak esaten zidan; baño noiz egin bear dituk etxeko lanak? Baño nik, kanpotik etortzen nintzanean, ardo pixkat ekartzen nien engañatzeko ta alaxe uzten zidaten.
-Zure txistu orrek, zenbat urte ditu ta zenbat pagatu zenduan?
-Nere txistuak orain, 32 urte ditu, ta 25 edo 26 duron erosi nuan Bergara’n.
-Ta tamboliña zenbatian erosi zendun?
-Basaburuako txistularr bateri erosi nion amar pesetan. Tanboliñ onek nerekin 47 urte daramazki.
-Zenbat pieza jakingo dituzu jotzen?
-Ez dakit ba nik, 50 pieza errex.
-Orain batzuk joko aldizkiguzu?
-Bai orixe ta gustora gañera.
Bere txistua ta tanboliña artu ta bere barrenera bildua gelditu zan ta an jardun zuan jota jo. Ta nola jo ere. Larogei urte ta oraindik birikak oso sasoiko ditu. Amaika pieza eder erakutsi zigun. Zinta magnetofonikan artzen genizkion. Ta azkenean berari jo genizkion ta ala zion: Janugoiko maitea, oraindik zer ikusi boar ote da mundu ontan. Au deabrukerin bat izango da ez? Erabat txokatuta galditu zan. Iñoiz ere ez zuan entzun berak nola jotzen zuan, ta ara larogei urtera iritxi ta nola entzun dituan.
-Jon Andoni, zenbat seme-alaba izan dituzu?
-Amairu bataiatuak. Gaur amar bizi dira.
-Zure senide tartean txistularirik bai al da?
-Ez, penaz esaten det ezetz. Nere semeei amaika aldiz adierazi diet baño ez da iñor sortu.
-Zure txistua ta tanboliña norako dira orduan?
-Nere txistua ta tanboliña au, beti ementxe geldituko dira baserrian. Millaka peseta eskeiñi dizkidate, baño ez nijoa iñori ematera. Nere oroigarritzat emen geldituko dire. Gero, bear ba da baten bat ere sortuko da ikasteko.
-Aizu, orain gazte izango baziña, berriz ere txistua jotzen ikasiko al zenduke?
-Bai orixe. Nik txistua jo ta besteak alaitzen zirala ikustean, neu ere poztu egiten nintzan. Izan ere gizonak egin boar duan gauza da auxe: besteak zoriontsu egin ta ori txistulariak beti egiten du.
-Ta Jon Andoni, zer esango zenieke gaurko txistulariei?
-Ba, aurrera, segitzeko gure oltura ta dantzetan eta edozein tokitan ta noiznai txistua jotzeko, ori da ta Euskalerriko musika jatorrena.
Emen bukatu genun alkar izketa. Bera oso pozik geldita da.
Ta esan digu berriz ere nai degunian joateko orrelako gauzekin bizkortu egiten dela ta. Guk, gure aldetik, urte asko opa dizkiogu gure artean. Agur egin ta berriz ere illuntze aldera etxeratu giñan. Juan Antonio Sarasola, txistulari zintzo ta jatorra. Txistua zabaltzen, txistua soñua za. baltzen alegiñak egiña, euskotarrak alaitzen saiatua, bere izena Euskalerri kondairan ta txistularien artean, inguruko erri ta errietarren artean gogoan geldituko da noski.
Eta ainbeste erri ta ainbeste garte ta zaarren artean, poza ta alaitasuna zabaldu duan txistulari onek ez du merezi sarin bat mundu ontan ere? Gizonen umanismoa saritzen da gur noski, ta euskaldunak ere saritu bear noski gure txistulari onen umanismoa ere. Egiz, gaur txistulari bakoitza euskalerriaren ongille bat da, ta larogei urtera iritxi dan gure Sarasola txistularia berriz zer esanik ere ez. Bedayotarrak, alkar arturik, anaitasun batean bildurik ez ate diote zerbait eskeiñiko? Edo bedagotarrekin batera, ez ote dira besteen batzuk alkertuko, «zerbait ori» eskeintzeko?

Hauxe da Koxo´ko Bitor-ek eginiko elkarrizketa.
Zumizketa baserrian jaiotako txistulari honek berreskuratzen lagundu zuen Bedaioko Ingurutxo sonatua, laster izango dugu sarean ikusgai.

Gaur (2007-06-14) Tolosaldeko Hitzan irakurritakoak bultza nau hau idaztea. Bedaiotar baten ahotik “Tolosako auzo” bati buruz hizketan aditzeak tripako-miñe jartzen bait dit.

Pentsatzen det semantika arazo bat besterik ez dela izango, baino ala ere jar dezagun gauza bakoitza bere tokian.

Horretarako, Harluxet Hiztegi Entziklopedikoan agertzen diren definizioak aztertuko ditugu:

Herri
iz. 1. Ohitura, erakunde, hizkuntza eta beste zenbait gauza berdinak dituen gizartea edo jende-multzoa, gehienetan taldean eta lurralde jakin batean bizi dena.
Nazioarteko zuzenbidean garrantzi berezia hartu du herria kontzeptuak, herrien autodeterminazio-eskubidea onarturik eta aldarrikaturik dagoenetik, nahiz eta estatuen aldetik kontzeptu hori aplikatzean eta horren arabera eskubidea aitortzean adostasunik ez egon.

Auzo
iz. 1. Norbaiti buruz, inguruko etxeren batean bizi den laguna. 2. Herri batean, kaletik bereizirik dagoen etxe-multzoa.

Udal
iz. Herri-administrazioaren maila behereneko erakundea, herritarren izenean udalerri izeneko esparruaren administrazioa bere gain duena, eta alkate eta zinegotziez osatua dagoena.

Kolonia
iz. 2. Atzerriko estatu batek menperatu eta administratutako lurraldea, hark ekonomikoki ustiatzen duena.

Auzoak Tolosaren hiri barnean edota ondoan, hutsune bereizgarririk gabe daudenak izan litezke, hala nola Berazubi, Amarotz (bertakoek «errepublika» deitzen dioten arren), edota San Esteban. Baina Aldaba eta Urkizu herriak dira, eta Bedaio ere herria da, eta ez nolanahikoa.
Garbi dago Bedaio, kolonorik gabeko kolonia, udalik gabeko herria dela, ez ahaztu herria. Tolosako Udalaren menpe dauden beste herri asko bezala, Tolosa, Bedaio, Aldaba, Urkizu etab.

Dei diezaiogun gauza bakoitzari bere izenez.

Morea:Alegia

Laranja: Altzo

Horia: Lizartza

Larrosa: Gaztelu

Urdiñe: Azkarate

Urdiñe/Gorria-ren artean (Artubigañe): Enirio-Aralar 

Beltza: Ugarte

Gorria: Amezketa

1

Bertso berriak jartzera noa,
ala moduak emanik:
ez degulako iñon ikusi
orrela gertatu danik;
ez det aditu kulparik gabe
ola tratatzen gizonik;
ixtillu txarrak Napar aldian
oraiñ ikusi ditut nik.

 2

Santa Marie Kristoren Ama
jayo zitzaigun eguna,
degu Bedayo’n beraren onran
pesta egiten deguna;
eta orduan konbidatzeko
onera etortzen zaiguna,
Naparroara joan ardotara,
izan det ixtillu ona.

 3

Funziorako ardoa naita,
joan naiz astoa artuta,
Guli’ko bentan iru kantaro
artu ditut pagatuta;
etxe aldera abiatu naiz
asto ori kargatuta,
Birjiña Amaren pestetarako,
natorren konsolatuta.

 4

Txurrut batere edan genduen
animatzeko biatza,
txoria baño alegreago
Lekunberritik onontza;
onratutzeko intenzioan
Birjiña Amaren jayotza,
arri ta korri geren lekura,
¡ai! guk an gekarren poza.

 5

Pagolletako gañian neri
topoa eman didea
galtzadunek lau aurrian eta
eziñ libratu bidia;
pestara ardoa eramateko
auxen da buruzpidia,
andik etxera naizenerako,
lanak eman daizkidia.

 6

Nere asto zar triste gaxoa,
ez material biguiñe,
zazpi urtian serbitu nau ta
lau ume neri egiñe;
arena dala gogor asi zait,
Gorritiko Danboliñe,
itzez ta obraz deretxo gabe
egiñ digu alegiñe.

 7

Lendabiziko itzez giñaden
asto orren diskurdian,
aserretuta gero burruka
kamioaren erdian;
nere gauzakin eziñ agindu
nuan oraingo aldian,
eta Azpirotze eraman naute,
txit desprezio aundian.

 8

Nik Azpiroz’ko erri noblian
onore ona det jaso,
alkate jaunak gauzak kenduta,
an sartu ninduan preso;
nere egiak sinistu nai ez,
orien gezurrak oso,
bertan ill bear ote ninduen
sobra nengoan kezkoso.

 9

Erri orretan pasatu ditut
amaika pena ta lotsa,
Kartzela onran oso alegre
ez det iduki biotza;
-or dagon ori lapurra omen da
zan konbersazio otsa,
aldamenetik konbite gutxi
ta begiratu zorrotza.

 10

Guardiyarekin eraman naute
andikan Lekunberrira,
asto zarraren sentenzi ori
orra beti urrutira;
Anas’engatik Kaifas’engana
bezela jira ta bira,
desonrak eta desprezioak
ematen ibilli dira.

 11

Mandatari bat etxerako nai
eziñ billatue penak,
etorri bitez nere astoa
ezagutzen dezutenak;
lana egingo zutenak
guziak zeuden jornalagatik,
konbeni dana eziñ egindu
besteren mende dagonak.

 12

Modu onetan gabiltzela gu
gizonak bildu zaizkigu,
asto zar ori neria dala,
bear dan ainbat testigu;
seuratu da iñork kontrarik
oraiñ egiten ez digu,
Danboliñ orren soñuak dantzac
onak eragin daizkigu.

 13

Juan Antonio Zubillaga naiz,
klaratu ditut egiak,
izandu ditut injuri asko,
injustizi geyegiak;
nere astoa baño aundigo
orien astakeriak,
ezagüera ona zeukan
Danboliñ orren begiak.

Argian 1926-01-26ean argitaratutako artikulua, M.G.-k sinatzen du. Norberak atera ditzala bere ondorioak…